Tournée Minérale zit erop! Wat nu?
Bij het inschrijven vroegen we de mensen waarom ze meededen aan de Tournée. Voor de meesten (67%) was het antwoord onder andere: voor de gezondheid, om ons lichaam even een alcoholpauze te geven. Dat is een mooie doelstelling, maar dat werkt natuurlijk alleen als je de rest van het jaar ook niet overdrijft. Maar hoe doe je dat, gezond met alcohol omgaan?
Laat ons met het slechte nieuws beginnen. Alcohol is altijd een schadelijke stof. Je hoort wel eens dat een glas af en toe goed voor je zou zijn, maar dat klopt helemaal niet. De wetenschap is het erover eens: alcohol heeft invloed op bijna alle organen in het lichaam en hangt samen met ongeveer 200 verschillende aandoeningen. Van de relatief onschuldige kater tot heel wat ernstigere gezondheidsklachten, zoals slaapproblemen, hartklachten, leveraandoeningen en kanker. De enige manier om elk door alcohol veroorzaakt gezondheidsrisico echt te vermijden, is door het niet te drinken.
De alcoholrichtlijn helpt
Over naar het betere nieuws: je kan die risico’s wel laag houden, door te letten op je alcoholgebruik. De Hoge Gezondheidsraad formuleerde een richtlijn die je daarbij kan helpen. Die zegt dat je best niet meer dan 10 standaardglazen per week drinkt. (Even tussendoor: een standaardglas, dat is het equivalent van een ‘normale’ pint of glas wijn. Opgelet! Sommige dranken bevatten meer alcohol. Lees meer over standaardglazen in het artikel). Die 10 glazen spreid je uiteraard best over meerdere dagen. Drink ook zeker een aantal dagen per week helemaal geen alcohol. Deze richtlijn geldt voor gezonde volwassenen. En uiteraard zijn er dan nog situaties waarin je beter helemaal niet drinkt (in het verkeer, op je werk, tijdens de zwangerschap, …)
We sluiten af met ronduit goed nieuws. Als je deelgenomen hebt aan Tournée Minérale, dan heb je een aantal dingen bewezen. Zo weet je zeker dat je je ook zonder alcohol perfect kan amuseren. Je hebt ook heel wat lekkere en originele alternatieven leren kennen. En het is duidelijk dat je geen moeite hebt om af en toe ‘nee’ te zeggen tegen alcohol. Voor een Tournée Minérale-deelnemer is deze richtlijn dus een makkie!
Waarom een maand zonder alcohol het herhalen waard is
Elke alcoholvrije periode levert winst op: beter slapen, bewuster drinken en minder sociale druk.
Waar of niet waar: alle alcohol in een gerecht vervliegt tijdens het koken
Sauzen met wijn of sterkedrank, flamberen, coq-au-vin, doordeweeks stoofvlees met bier, … Er zijn best wel wat warme gerechten waaraan alcohol wordt toegevoegd. Vaak leeft daarbij het idee dat door het koken de alcohol verdwijnt en enkel de smaak van de alcoholische drank in het gerecht achterblijft. Maar is dat wel zo?
Zuivere alcohol is vluchtiger dan water en zal bij opwarming dus sneller verdampen dan water. Zo verdampt alcohol vanaf bijna 80 graden, terwijl water pas echt verdampt als het kookt bij 100 graden. Toch wil dat niet zeggen dat de alcohol volledig verdwenen is uit een gerecht dat je hebt opgewarmd of gekookt. De alcohol verdwijnt namelijk heel traag:
- Na een kwartier is slechts iets meer dan een derde van de alcohol verdwenen.
- Het duurt gemiddeld tot 2 uur voor 90% van de alcohol verdampt is.
Hoe zit het met flamberen?
Om te flamberen is alcohol met een hoog alcoholpercentage nodig. Sterkedrank dus en geen bier of wijn. Die wordt opgewarmd in een steelpan en samen met het gerecht laat men die pan dan vuur vatten. De verdampende alcohol zorgt voor geel-blauwe vlammen. Een nogal spectaculaire bedoening waarbij men zou veronderstellen dat de alcohol heel snel en drastisch verdwijnt. Dat klopt niet, want na het flamberen zit er nog zo’n kwart van de alcohol in.
Samengevat wil dit zeggen dat er in dit soort gerechten altijd wel alcohol achterblijft. Betekent dit dan dat je tijdens Tournée Minérale helemaal niet mag koken met alcohol? Dat bepaal je uiteraard zelf! Het is wel goed om weten dat je best geen geflambeerde pannenkoeken of sauzen met alcohol serveert aan kinderen of zwangere vrouwen. Ook mensen die in herstel zijn van een alcoholprobleem schotel je beter geen gerechten met alcohol voor. Al is het alcoholgehalte misschien laag, de smaak alleen al kan volstaan om de drang naar alcohol op te wekken. Let er ook mee op als je gasten zich nog in het verkeer moeten begeven.
Zin in zoet tijdens Tournée Minérale?
Tijdens Tournée Minérale grijpen veel mensen sneller naar suiker. Hoe komt dat? En vooral: hoe ga je ermee om zonder je goed gevoel kwijt te raken?
Luc groeide op met alcohol, maar de tijden veranderen
Luc Gysemberg (65) doet elk jaar mee met Tournée Minérale, en voelt zich daar erg goed bij. In zijn jeugd, in zijn werk en in zijn privéleven was alcohol altijd erg aanwezig, en hij stelde zich daar lang geen vragen bij. Maar hij zag in zijn omgeving heel wat voorbeelden van de schade die alcohol aan kan richten. Tournée Minérale sprak hem daardoor erg aan, en vandaag merkt hij er duidelijk de voordelen van.
Scheve kepie
Ik kom uit een familie van Bourgondiërs, en kwam dan ook al vroeg met alcohol in aanraking. Ik moet 14 geweest zijn voor mijn eerste pintje. Maar dat was normaal toen. Ik zag het ook thuis. Mijn vader was postbode, en ik geloof dat op heel wat adressen een druppelke voor hem klaar stond. En dan na zijn ronde nog een paar pintjes met de collega’s… Hij zal zeker elke dag gedronken hebben, en kwam vaak thuis met de kepie scheef op zijn hoofd.
Toen ik ging werken, zag ik hetzelfde verhaal. Ik herinner me op mijn eerste werkplek een collega die zijn werkdag steeds op dezelfde manier begon: met zijn krant, een kop koffie, en een cognac. Uiteindelijk ben ik gaan werken bij het ACV, in de afdeling voor brouwerijen en horecazaken. Dus ook daar was alcohol overal, en je merkte dat de mensen daaraan gehecht waren. Onderhandelingen over loon waren vaak gemakkelijker dan onderhandelingen over het beperken van de gratis alcohol voor werknemers. “Van mijn bier blijven ze af!”
Tijden veranderen
Uiteindelijk zijn we op dat vlak toch wel een kantelpunt gepasseerd. De laatste jaren dat ik werkte, zag je toch veel minder alcohol op de werkvloer. En ook bij mezelf merk ik dat er iets gekanteld is. Je moet niet ver zoeken om de schade van alcohol te zien. Mijn vader is gestorven toen hij jonger was dan ik vandaag. Net als die collega die zoveel dronk. Dat zal wel niet alleen de alcohol geweest zijn, maar bij het alcohol drinken hoort vaak ook vanalles anders dat ongezond is: roken, ongezond eten, … Ik heb op een bepaald moment voor mezelf beslist: ik wil daarmee opletten.
Toen Tournée Minérale de eerste keer in het nieuws kwam, wou ik dat dus ook proberen. Het gaat niet vanzelf hoor, ik denk wel eens: Oh, een pint vanavond, dat zou smaken! Maar die momenten gaan snel voorbij. Ik weet dat ik het kan. Als ik afgesproken heb met vrienden, en ik heb beslist dat ik niet ga drinken, dan gebeurt dat ook zo. En dan heb ik een even fijne avond gehad. Het is leuk om te weten dat me dat lukt.
Andere smaken
Volgens mij kiezen mensen soms activiteiten omdat ze weten dat ze er alcohol zullen kunnen drinken. Ik deed dat zelf ook, hé: als ik op restaurant ging, dan dacht ik aan dat glas rode wijn dat ik ging drinken, voor ik aan het eten dacht. Hetzelfde met naar de voetbal gaan: de mensen houden wel van voetbal, maar gaan ze ook niet evenveel omwille van de pintjes in de kantine achteraf?
Ik merk, nu ik zelf minder drink, dat mijn behoeften veranderen. Een glas limonade kan me nu enorm smaken. En een warme chocomelk voor het slapengaan, dat doet soms heel veel deugd. Het zijn zaken die vroeger nooit in me opgekomen zouden zijn. Dus je ziet maar hoeveel ruimte die alcohol eigenlijk inneemt hé? Terwijl ik er me nu echt beter bij voel een tijdje niet te drinken. Het gaat me goed af!
Luc werd in februari 2023 over zijn ervaringen geïnterviewd door het Radio 1-programma De Wereld van Sofie. Dat interview is hier nog steeds te beluisteren. Dit artikel is gebaseerd op wat hij toen vertelde.
“Alcoholvrij is mainstream geworden”
Tien jaar Tournée Minérale laat sporen na. Psychiater Hendrik Peuskens ziet hoe onze alcoholnorm verschuift, alcoholvrije alternatieven mainstream zijn geworden en bewuste keuzes steeds meer de norm worden.
Wat doet alcohol met ons seksleven?
Hoe denkt de gemiddelde Vlaming over alcohol? En klopt dat wel met de realiteit? Tv-presentatrice en reportagemaakster Cath Luyten ging de straat op en stelde de mensen vragen over alcohol en seks. Seksuoloog Wim Slabbinck reageert op hun antwoorden. Wat is feit, en wat is fabel?
“De volgende dag denk je wel eens: hm, dat had ik misschien niet moeten doen!”
De mensen zijn het erover eens: alcohol maakt het flirten makkelijker. Te gemakkelijk? Er zijn wel wat negatieve ervaringen met alcohol en seks. Seksuoloog Wim Slabbinck bevestigt: alcohol maakt ons minder voorzichtig, met alle voor- en nadelen vandien. Bovendien maakt het onze zintuigen doffer, wat mee verklaart waarom alcohol zo vaak tot slechte seks leidt.
Ontdek er alles over in het filmpje:
Wat zijn de voordelen van Tournée Minerale?
Meer energie, beter slapen en je beter in je vel voelen? Zelfs wie met mate drinkt, ervaart duidelijke voordelen van een maand zonder alcohol.
Wat doet alcohol met onze gezondheid?
Hoe denkt de gemiddelde Vlaming over alcohol? En klopt dat wel met de realiteit? Tv-presentatrice en reportagemaakster Cath Luyten ging de straat op en stelde de mensen vragen over alcohol en gezondheid. Huisarts Tom Jacobs reageert op hun antwoorden. Wat is feit, en wat is fabel?
“Het zal wel niet goed zijn zeker?”
Als je de reacties van de mensen ziet, dan is het opmerkelijk: eigenlijk beseffen we wel dat alcohol niet gezond is. Dokter Jacobs bevestigt dat, en legt uit hoe we onze lever de tijd kunnen geven om de alcohol te kunnen verwerken.
Ontdek er alles over in het filmpje.
Wat zijn de voordelen van Tournée Minerale?
Meer energie, beter slapen en je beter in je vel voelen? Zelfs wie met mate drinkt, ervaart duidelijke voordelen van een maand zonder alcohol.
Wat doet alcohol met ons mentaal welzijn?
Hoe denkt de gemiddelde Vlaming over alcohol? En klopt dat wel met de realiteit? Tv-presentatrice en reportagemaakster Cath Luyten ging de straat op en stelde de mensen vragen over alcohol en mentaal welzijn. Psychiater Hendrik Peuskens reageert op hun antwoorden. Wat is feit, en wat is fabel?
“Onze kinderen drinken bewust geen alcohol”
De reacties van de mensen op straat zijn wat tegenstrijdig. We vinden alcohol wel eens lekker en leuk, maar tegelijkertijd voelen we er ons niet altijd goed bij. Dokter Peuskens legt uit dat dat onder andere komt omdat we opgroeien met alcohol, en het associëren met feestelijke momenten. Het lijkt gelukkig wel gemakkelijker te worden om een aangeboden glas te weigeren als we er geen zin in hebben.
Ontdek er alles over in het filmpje.
Is mijn alcoholgebruik een probleem?
Voor veel mensen roept Tournée Minérale vragen op. Wanneer wordt alcohol een gewoonte waar je je zorgen over moet maken?
Wat doet alcohol met onze slaap?
Hoe denkt de gemiddelde Vlaming over alcohol? En klopt dat wel met de realiteit? Tv-presentatrice en reportagemaakster Cath Luyten ging de straat op en stelde de mensen vragen over alcohol en slaap. Psychotherapeut en slaapexpert Annelies Smolders reageert op hun antwoorden. Wat is feit, en wat is fabel?
“Draaien, keren, woelen, van links naar rechts”
Het valt op: de meningen zijn verdeeld. De ene persoon denkt beter te slapen na wat alcohol gedronken te hebben, de andere associeert het met slapeloze nachten. Onze slaapexpert Annelies Smolders kan dat verklaren: door de alcohol lijk je weliswaar sneller in slaap te vallen, maar het tast wel de kwaliteit van je slaap aan.
Ontdek er alles over in het filmpje.
Wat doet alcohol met ons seksleven?
Maakt alcohol seks echt beter? Of net niet? Cath Luyten vroeg het op straat, seksuoloog Wim Slabbinck scheidt feit van fabel.