Verslavingspsychiater Hendrik Peuskens: “Alcoholvrij is mainstream geworden”

Tournée Minérale is toe aan haar tiende editie! In het eerste jaar werd de alcoholcampagne onverwacht een echte hype, maar anno 2026 is de alcoholvrije maand nog steeds alomtegenwoordig. Elk jaar opnieuw doet een op de vijf volwassen Vlamingen mee. Maar welke impact heeft dat gehad op onze band met alcohol? We gingen daarover in gesprek met Hendrik Peuskens. Als psychiater en diensthoofd van het team Verslavingszorg in de Psychiatrische Kliniek Alexianen heeft hij, als alcoholexpert, een unieke kijk op de zaken.
Is er in de loop van de laatste tien jaar echt iets veranderd in hoe we met alcohol omgaan?
Hendrik Peuskens: “Ik denk wel dat we mogen zeggen dat de alcoholnorm in Vlaanderen verschuift. We hebben beter begrepen dat er iets aan de hand is met alcohol. Dat het een impact heeft op allerlei zaken: gezondheid, conditie, slaapkwaliteit. En dat je er dus beter niet te veel van drinkt. Ook alcohol in het verkeer tolereren we minder.”
“De alcoholrichtlijn – voor je gezondheid drink je best geen alcohol, drink je toch blijf dan onder de 10 glazen per week – heeft met de jaren ook meer ingang gevonden. Dat voel je. In veel omgevingen merk je dat er minder gedronken wordt, of dat mensen zich meer bewust zijn van de situaties waarin ze wel of niet alcohol willen drinken.”
Waaraan kan je die veranderingen merken?
Hendrik Peuskens: “Je merkt bijvoorbeeld hoe de alcoholvrije alternatieven enorm aan populariteit gewonnen hebben. De studenten die ik ken via mijn zonen nemen als ze uitgaan of een feestje organiseren altijd alcoholvrije dranken mee. Dat is mainstream geworden.”
“Zelfs enthousiaste bierdrinkers zeggen: ‘ik drink nu even vaak een alcoholvrij bier, dat smaakt beter dan een frisdrank en dan kan ik nog sporten, dan heb ik nog iets aan mijn avond, …’ De keuze voor alcoholvrij wordt op zo’n moment heel bewust gemaakt.”
Zie je die evolutie ook terug in je werk als psychiater en verslavingsdeskundige?
Hendrik Peuskens: “Nog niet zo lang geleden benoemden mijn patiënten de alomtegenwoordigheid van alcohol vaak als een drempel: ‘Het is verschrikkelijk – ik weet dat ik moet stoppen. Maar ik ga dat overal moeten uitleggen. Ik ga niet meer welkom zijn in mijn vriendengroep…’ En dat hoor ik vandaag dus niet meer. Wie beslist om te stoppen blijft natuurlijk voor een uitdaging staan, maar wordt daar meestal wel in gerespecteerd.”
“Dus ja, ik denk het wel, dat we mogen zeggen dat die norm verschuift. En dat zal heel veel oorzaken hebben, maar acties zoals Tournée Minérale zullen daar ongetwijfeld aan bijdragen.”
Waarom drinken we alcohol?
Waarom grijpen we zo vaak naar alcohol, zelfs als we weten dat het ongezond is? Sta stil bij je gewoontes en ontdek wat jou kan helpen gezondere keuzes te maken.