Psychiater Hendrik Peuskens: “Tournée Minérale is een eyeopener: je ervaart hoe hard alcohol aan je trekt”
Voor de twijfelaars: ja, Tournée Minérale heeft ook zin als je in de regel niet zoveel alcohol drinkt. Alcohol is altijd een ongezond product, dus elk glas dat je niét drinkt is goed voor je gezondheid. Maar meedoen met Tournée Minérale is om nog meer redenen interessant. Een maand lang met je alcoholgebruik bezig zijn, confronteert je met de band die je hebt met dat glas bier of wijn – occasioneel of niet. Zelfs psychiater en verslavingsexpert Hendrik Peuskens merkte dat tijdens zijn deelnames. Hij vertelt ons erover in een kort interview.
Je deed al van bij de eerste editie mee met Tournée Minérale. Hoe heb jij, als verslavingspsychiater, die deelname toen ervaren?
Ook al was er meteen veel interesse voor de campagne, toch voelde ik me een buitenbeentje. Vooral bij sociale gelegenheden: met collega’s na een vergadering iets gaan drinken bijvoorbeeld, of ergens uiteten gaan. Als je dan zei dat je meedeed aan Tournée Minérale, dan werd er wat geamuseerd naar je gekeken. De ene was geïntrigeerd, de andere zei ‘da’s niks voor mij’, of ‘ik heb dat niet nodig’. Maar zelfs bij de mensen die niet meededen, merkte je wel dat er plots nagedacht werd over hoe vanzelfsprekend we alcohol vinden.
Vond je het zelf moeilijk om vol te houden?
Moeilijk niet, maar ik was soms wel verbaasd van mijn eigen reacties erop. Toen ik eens wat chiquer uiteten ging bijvoorbeeld. Dan kwam toch spontaan de gedachte op: daar hoort een glas wijn bij. Ik was zelf verbaasd over wat er door mijn hoofd ging: ‘Is het nu spijtig dat ik niet kan drinken? Ik mag dat toch niet spijtig vinden!’ Ook voor mij was dat een confrontatie met die gewoontes en hoe cultureel ingebed alcohol is in je leefwereld.
14 februari is ook zo’n moment. Ook al is dat wat kunstmatig en commercieel, toch voel je die alcohol dan trekken. Ook al hou je het dan vol om geen alcohol te drinken, je doet het toch wat met een zucht: ‘dan maar niet, hé’. Heel interessant ook om te zien hoe sommige mensen dan voor zichzelf jokers gaan inzetten: ‘Deze ene dag ga ik toch iets drinken, maar ik doe er dan wel een dag bij in maart.’
Hoe komt het dat we het op die momenten extra moeilijk hebben?
We kennen dat fenomeen heel goed uit de verslavingszorg: bepaalde momenten of plaatsen kunnen triggers zijn voor ‘craving’, de goesting in alcohol. Maar het is opmerkelijk dat je dat tijdens Tournée Minérale plots bij heel veel mensen ziet terugkomen – ook bij mensen die geen grote problemen ervaren met alcohol.
En wat kunnen we dan uit onze deelname leren?
Tournée Minérale is een eyeopener: je voelt hoe hard die alcohol aan je trekt, en dat je misschien niet zo makkelijk zonder kan als gedacht. Zo worden deelnemers er bewust van gemaakt dat alcohol niet onschuldig is, maar een potentieel verslavend middel. Het geeft hen de kans om even na te denken: hoe ver ben ik al op dat pad meegetrokken? Mensen maken voor zichzelf de balans op: hoeveel en hoe vaak heb ik zin in alcohol, welke gewoontes heb ik rond alcohol opgebouwd, wat heb ik klaarstaan in huis, … Die inzichten kunnen helpen om gezonder met alcohol om te gaan.
“Alcoholvrij is mainstream geworden”
Tien jaar Tournée Minérale maakt een verschil. Psychiater Hendrik Peuskens blikt terug op de veranderende alcoholnorm in Vlaanderen.
